Γράφει η Ευγενία Αμοιρα

Το φετινό θέμα του Met Gala, προσδιορίζει την μόδα ως μορφή τέχνης. Θέλω να σκεφτείτε τα ρούχα πέρα από την χρηστική τους αξία και να τα αντιληφθείτε ως το πιο ζωντανό μέσο έκφρασης. Μόνο που η μόδα είναι ακόμα πιο άμεση. Είναι κάτι στο οποίο «κατοικούμε». Τα ρούχα αγγίζουν το σώμα μας, σε αντίθεση με ένα στατικό έργο τέχνης που θαυμάζουμε από απόσταση.

Η μόδα μερικές φορές μπορεί να «δανειστεί» έτοιμη τέχνη αντί να δημιουργήσει τη δική της. Παρατηρήθηκε μία ενδιαφέρουσα σύγχυση στην έννοια “Fashion isArt”, καθώς πολλοί από τους καλεσμένους του Met Galaερμήνευσαν κυριολεκτικά την έννοια τέχνη και μετέτρεψαν έργα τέχνης σε ενδύματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Hunter Schafer φορώντας Pradaκαι έντονα εμπνευσμένη από τον πίνακα “MädaPrimavesi” του Gustav Klimt, όπως επίσης και η KendallJenner με μία εμφάνιση που απαθανάτισε το άγαλμα της Νίκης της Σαμοθράκης. Η άμεση άντληση έμπνευσης από στατικά έργα δεν είναι απαραίτητα αρνητική. Μέσω αυτής, τιμάται η πολιτιστική κληρονομιά και ανοίγει έναν άμεσο διάλογο με το παρελθόν.

Η μόδα και η τέχνη αλλάζουν γιατί αλλάζουν τα βιώματά μας. Η μόδα τείνει να αντιδρά με εντυπωσιακή ταχύτηταστις κοινωνικές αλλαγές. Όπως σε περιόδους οικονομικής κρίσης οι γραμμές γίνονται πιο ταπεινές και τα υφάσματα πιο λιτά, ή σήμερα υπό την απειλή της κλιματικής κρίσης γίνεται στροφή στη βιωσιμότητα, κάτι που είδαμε στο κόκκινο χαλί με τα «αρχειακά» ρούχα καιτα ρούχα από ανακυκλωμένα υλικά. Κάθε μορφή τέχνης, άλλωστε, αλλάζει επειδή ο κόσμος γύρω της «μεταμορφώνεται». Οι καλλιτέχνες δεν αποτυπώνουν απλώς «κάτι όμορφο» αλλά θέλουν να προκαλέσουν έντονα συναισθήματα στον αποδέκτη τους, με γνώμονα πάντα ζητήματα του τώρα, ζητήματα που έχουν αξία.

Σκέψου το ανθρώπινο σώμα ως καμβά και το ρούχο ως ένα γλυπτό. Για την δημιουργία υψηλής ραπτικής (haute couture) χρειάζεται δεξιοτεχνία όπως αυτή των καλών τεχνών. Η υψηλή ραπτική δημιουργείται από χειροποίητα υλικά υψηλής ποιότητας και αξίας. Η διαδικασία χρειάζεται πέρα από ταλέντο και κατάρτιση,ιδιαίτερη προσοχή στις λεπτομέρειες και εξαιρετικές τεχνικές δεξιότητες. Όπως ένας γλύπτης επεξεργάζεται το μάρμαρο για να δημιουργήσει ένα γλυπτό, έτσι και το ύφασμα για να πάρει τη μορφή ενδύματος σμιλεύεται από τον δημιουργό του. Οι σχεδιαστές μεταποιούν τα υλικά για να «αλλάξουν» την ανθρώπινη σιλουέτα, δεν περιορίζονται στα φυσικά όρια του ανθρώπινου σώματος. Θα χαρακτήριζα τα μουσεία μόδας ως την τελική «απόδειξη» ότι η μόδα είναι έργο τέχνης: Το ρούχο ως αντικείμενο πολιτισμού, μορφή ιστορικής καταγραφής και αναγνώριση του καλλιτέχνη που το δημιούργησε.

Το ένδυμα δεν είναι μόνο ένα χρηστικό αντικείμενο αλλά γίνεται μία ζωντανή δήλωση. Δεν είναι προϊόν τέχνης μόνο επειδή κάποιος το σχεδίασε, αλλά επειδή εγώ κι εσύ επιλέξαμε να το φορέσουμε, μετατρέποντας το σώμα μας στον πιο άμεσο καμβά προσωπικής έκφρασης.